Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
BIP
ilość odwiedzin: 0284117

Historia

 

POŁAJEWO – RYS  HISTORYCZNY

 

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie miejscowości to wykopaliska z epoki kamienia i młodszej epoki brązu (kultura łużycka). Na podstawie tych znalezisk można wnioskować, że na terenie Połajewa osiedlano się wtedy w trzech miejscach. Największe z nich obejmowało okolice dzisiejszego kościoła parafialnego, ul.Szamotulską  i  tzw. Góry. Dwie mniejsze osady to Lisia Góra i Las Piotrowski. Wymienione miejsca znajdują się na wzniesieniach otoczonych kiedyś bagnami, kanałami i lasami.

Według źródeł historycznych już w XII w. istniał w Połajewie kościół  św.Michała i Matki Boskiej. Pierwsi wspominani proboszczowie to Michał - 1408r. i Paweł - 1419r.

W XIV w. wsią władają Nałęczowie Obrzyccy. Jeden z nich Piotrek Połajewski zwany „Chemka”, wspominany jest w latach 1387 – 1405. Od 1448 r. Połajewo należy do Jana Czarnkowskiego, podkomorzego poznańskiego. Jeden z wybitniejszych przedstawicieli rodu Czarnkowskich – Jędrzej, wojewoda kaliski pochowany został w 1617 r. w Połajewie. W posiadaniu Czarnkowskich dobra połajewskie znajdują się do 1695 r. Nowym właścicielem Połajewa i okolic zostaje Atanazy Miączyński. Miączyńscy fundują obecny kościół budowany staraniem ks. Jana Sawickiego w latach 1770 – 1800 oraz majątek Jakubowo dla utrzymania proboszcza i kościoła. W 1778 r.Kajetan i Józef Miączyńscy sprzedają Połajewszczyznę Adamowi Ponińskiemu, podczaszemu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Po II rozbiorze Polski Połajewo znalazło się w granicach państwa pruskiego, a majątek połajewski jako własność Banku Pruskiego( niemieckiego) dostał się w zarząd rodziny Saengerów, którzy dzierżyli majątek do I wojny światowej. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. majątkiem (domena państwowa) zarządzał Edmund Kruppik do czasu parcelacji (1928).   „Resztówkę”wraz z dworkiem i folwarkiem po parcelacji kupił Henryk „Sulima”Przyborowski, żołnierz I pułku ułanów Beliny- Prażmowskiego, pisarz historyczny. Zmarł w Anglii, a jego prochy spoczywają na cmentarzu w Połajewie. Po II wojnie światowej majątek Połajewo i Jakubowo upaństwowiono. Ziemią i folwarkiem zarządzał PGR – Jakubowo, a w pałacu siedzibę miał najpierw wojskowy komisarz radziecki, potem były biura GS –„ SCh” i wreszcie mieszkania dla członków spółdzielni produkcyjnej. Zdewastowany i nieremontowany dworek został rozebrany przez ostatniego właściciela – Kombinat PGR Brzezno w 1972 roku. Do dziś zachowały się jedynie budynki gospodarcze folwarku jako własność prywatna.

Pod koniec XIX w. Połajewo liczy 1571 osób. Na terenie wsi działała agencja pocztowa z hotelem, komisarz rejonowy, szkoła powszechna( od 1830 r.), pracowały dwa wiatraki, a później młyn parowy i tartak. Przy dworze czynna była gorzelnia i browar, sad i ogrodnictwo oraz zadbany park krajobrazowy. Jeszcze w roku 1763 dokumenty wspominają o istnieniu zamku w Połajewie. Parafia ewangelicko – augsburska powstała w 1851 roku, a w 1859 roku poświęcony zostaje neogotycki zbór. Połączenie kolejowe Połajewo otrzymało w 1896 roku.

Mieszkańcy Połajewa uczestniczyli w powstaniach narodowych: listopadowym, styczniowym, wielkopolskim; w strajku szkolnym 1906 r. Walczyli z bolszewikami w 1920, z Niemcami w 1939 na Westerplatte i pod Monte Cassino w 1944 roku. Ginęli na froncie oraz w obozach niemieckich i sowieckich. W czasie okupacji niemieckiej na terenie Połajewa działała podziemna organizacja AK. Pomordowanych i poległych mieszkańców upamiętnia tablica pamiątkowa na kaplicy przy kościele.

W okresie międzywojennym Połajewo rozwija się gospodarczo i kulturalnie. Różnorakie sklepy i warsztaty rzemieślnicze zaspokajały materialne potrzeby mieszkańców, a liczne organizacje społeczne kształtowały umysły i serca umiejące służyć Ojczyźnie. Najstarszą organizacją działającą od 1895 roku do dziś jest Towarzystwo Śpiewu im. Św. Cecylii. W 1905 roku organizuje się Kółko Rolnicze a w następnych latach Koło Włościanek, Towarzystwo Przemysłowe, Katolickie Towarzystwo Robotników Polskich, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej i Żeńskiej, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, „ Młode Polki”, Ochotnicza Straż Pożarna, Spółdzielnia Handlowo-Rolnicza „Rolnik”. Biblioteka we dworze H. Przyborowskiego wypożyczała mieszkańcom książki do czytania.

Z Połajewa wywodzą się znani ludzie: Arcybiskup Metropolita Poznański ks. Walenty Dymek, Jan Kabaciński – artysta malarz, Czesław Surma – dowódca „Związku Odwetu” AK, Edward Dylawerski  - dziennikarz.

Andrzej Pankowski
Powiadamianie SMS
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
poniedziałek, 24 kwietnia 2017
114 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
imieniny
Bony, Horacji, Jerzego
Galeria
Księga gości
Pogoda
PKS
Kursy walut
SMS
Lotto
www.wartanotec.org
Mikroporady
Urząd Gminy Połajewo, ul. Obornicka 6a, 64-710 Połajewo, pow. czarnkowsko-trzcianecki, woj. wielkopolskie
tel.: +48.672567016; 672567062, fax: +48 672567855, email: ug@polajewo.pl, http://www.polajewo.pl
NIP: 763-10-03-276, Regon: 000541138
konto BS Czarnków o/Połajewo: 92895100090019502520000010
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI